Incoterms Rehberi [2025 Güncellendi] Tablolu

1.B2B Alıcıları İçin Incoterms'in Önemi

Uluslararası ticarette netlik her şeydir. Yurt dışındaki bir üreticiye toplu sipariş verdiğinizde, isteyeceğiniz son şey nakliye, sigorta, gümrük işlemleri veya teslimat masraflarından kimin sorumlu olduğu konusunda kafa karışıklığıdır. İşte tam bu noktada Incoterms (Uluslararası Ticari Terimler) devreye girer.

Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayınlanan Incoterms, alıcılar ve satıcılar arasındaki sorumlulukları tanımlayan evrensel bir ticaret kuralları seti sunar. Anlaşmazlıkları önlemek için sözleşmelerde, faturalarda ve müzakerelerde yaygın olarak kullanılır.

B2B alıcıları için Incoterms 2020'yi anlamak sadece uyumluluk meselesi değil; riskleri yönetmek, maliyetleri kontrol altına almak ve daha sorunsuz tedarik zincirleri sağlamakla ilgilidir. İster Çin'den, ister Avrupa'dan veya diğer pazarlardan tedarik sağlıyor olun, doğru Incoterms anlaşmanızı başarılı kılabilir veya bozabilir.

Bu rehber, Incoterms'ün ne olduğunu, temel sorumluluk kategorilerini ve toptan satış işiniz için en iyi terimleri nasıl seçeceğinizi anlamanıza yardımcı olacaktır.

2.Incoterms 2020 Nedir?

2.1 Tanım ve Amaç (ICC Kuralları)

Uluslararası Ticaret Terimleri'nin kısaltması olan Incoterms, Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayınlanan, dünya çapında tanınan bir dizi ticaret kuralıdır.

Amaçları şunlardır:

• Uluslararası ticarette alıcı ve satıcıların sorumluluklarını tanımlayın.
• Taşıma, sigorta, ihracat vergileri ve ithalat gümrükleme işlemlerini kimin yürüttüğünü açıklığa kavuşturun.
• Sözleşmeler için ortak bir hukuki dil oluşturarak yanlış anlamaları ve anlaşmazlıkları azaltın.

B2B alıcıları için doğru Incoterm'i kullanmak maliyet şeffaflığını sağlar, riski en aza indirir ve güvenilir tedarikçi ilişkileri kurulmasına yardımcı olur.

2.2 Taşıma Modu Kategorileri

Incoterms 2020, taşıma şekline göre iki gruba ayrılır:

Tüm Taşıma Modları (7 terim)

EXW (Fabrika Çıkışlı)

FCA (Ücretsiz Taşıyıcı)

CPT (Taşıma Ödenmiş)

CIP (Taşıma ve Sigorta Ödenmiş)

DAP (Yerinde Teslim Edilir)

DPU (Yüklenmemiş Yerde Teslim)

DDP (Teslim Edilen Görev Ödenmiş)

Bu terimler deniz, hava, demir, kara veya kombine taşımacılık için geçerlidir.

Sadece Deniz ve İç Su Taşımacılığı (4 terim)

FAS (Geminin Yanında Ücretsiz)

FOB (Gemide Ücretsiz)

CFR (Maliyet ve Navlun)

CIF (Maliyet, Sigorta ve Navlun)

Bunlar sadece deniz yoluyla yapılan dökme ve konteynerli sevkiyatlarda kullanılır.

Alıcılar için doğru kategoriyi belirlemek çok önemlidir. Örneğin, FOB deniz taşımacılığı için idealdir, ancak hava veya demiryolu gönderileri için uygun değildir.

2.3 Önceki Sürümlerden Önemli Güncellemeler

Incoterms, küresel ticaret uygulamalarındaki değişiklikleri yansıtacak şekilde yaklaşık her on yılda bir güncellenir. 2020 sürümünde birkaç önemli güncelleme yer almaktadır:

• DAT → DPU

“Terminalde Teslim (DAT)” ifadesi “Yerinde Boşaltılarak Teslim (DPU)” ifadesiyle değiştirildi.

Bu değişiklik, malların boşaltılması koşuluyla teslimat yerinin sadece bir terminal değil, herhangi bir yer olabileceğini açıkça ortaya koyuyor.

• CIP Sigorta Gerekliliği

CIP (Taşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak) kapsamında, satıcının artık önceki standarda kıyasla daha yüksek sigorta kapsamı (Enstitü Kargo Maddeleri A, tüm riskler) sağlaması gerekiyor.

Bu, alıcılara hasar veya kayıp durumunda daha güçlü bir koruma sağlar.

• FCA ve Konşimentolar

Uygulamada, FCA (Free Carrier) kullanan birçok alıcı, bir Akreditif kapsamında ödemeyi güvence altına almak için gemide not bulunan bir Konşimento istiyordu.

Incoterms 2020 artık satıcıların ve alıcıların, satıcının bu belgeyi taşıyıcıdan alacağı konusunda anlaşmalarına olanak tanıyor.

Bu güncellemeler, modern tedarik zincirlerinde esneklik, şeffaflık ve risk yönetimine yönelik artan ihtiyacı yansıtmaktadır.

3.Her Incoterm Altında Alıcının Sorumlulukları ve Riskleri

Tedarikçilerle pazarlık yaparken, B2B alıcıları için en önemli hususlardan biri, nakliye, sigorta ve gümrük işlemlerinden kimin sorumlu olduğunu anlamaktır. Incoterms seçimi, maliyet dağılımını ve risk transferini doğrudan etkiler. Yanlış bir karar, beklenmedik masraflar ödemenize veya gümrükte gecikmelerle karşılaşmanıza neden olabilir.

Alıcılara net bir genel bakış sunmak için, aşağıdaki tablo en sık kullanılan Incoterms 2020'yi karşılaştırarak alıcı ve satıcı sorumluluklarını, risk transfer noktalarını ve pratik çıkarımları vurgulamaktadır.

Incoterms 2020 – Alıcı Sorumlulukları ve Risk Karşılaştırması

Tabloda görüldüğü gibi, Incoterms, alıcının neredeyse tüm sorumlulukları üstlendiği EXW'den (Ex Works), satıcının neredeyse her şeyi üstlendiği DDP'ye (Delivered Duty Paid) kadar çeşitlilik gösterir. Çoğu işlem, taşıma şekline ve pazarlık gücüne bağlı olarak FOB, CIF veya CIP gibi bu ikisinin arasında bir yerde gerçekleşir.

• EXW ve DDP: Sorumluluğun iki ucu: Alıcılar yalnızca güçlü bir lojistik ağına sahiplerse EXW'yi seçmeli, DDP ise kullanışlıdır ancak genellikle bir primle gelir.
• FOB ve CIF: Her ikisi de deniz taşımacılığında yaygındır, ancak CIF navlun ve sigortayı içerirken, FOB riski daha erken bir tarihe kaydırır.
• CIP ve CIF: CIP, daha yüksek seviyede sigorta kapsamı gerektirdiğinden, multimodal veya hava yoluyla yapılan gönderiler için daha uygundur.
• DAP ve DPU: Tek fark, satıcının malları varış noktasında boşaltmak zorunda olup olmamasıdır.

Bu ayrımları anlamak, alıcıların daha adil sözleşmeler müzakere edebilmesini, gizli maliyetlerden kaçınabilmesini ve anlaşmazlık riskini azaltabilmesini sağlar.

4. Alıcı Olarak Doğru Incoterm'i Nasıl Seçersiniz?

Doğru Incoterm'i seçmek yalnızca yasal bir formalite değil; nakliye maliyetlerinizi, riske maruz kalmanızı ve tedarik zinciri verimliliğinizi doğrudan etkiler. Alıcıların göz önünde bulundurması gereken dört temel faktör şunlardır:

4.1 Taşıma Moduna Göre (Deniz, Hava, Multimodal)

Farklı taşıma yöntemlerine farklı Incoterms uygulanır:

• Deniz taşımacılığı: Şu gibi terimler kullanın: FOB, CIF, CFR, or FASBunlar özellikle okyanus sevkiyatları için tasarlanmıştır ve çoğunlukla büyük, hacimli veya konteynerli kargolar için uygundur.
• Hava veya Multimodal Taşımacılık: İçinden seçmek EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, or DDPBunlar, malların hava, demiryolu veya bu yöntemlerin bir kombinasyonu ile sevk edilmesi durumunda daha iyi çalışır.

Kural: Gönderiniz farklı taşıma modlarını içeriyorsa, daha fazla esneklik için her zaman "tüm modlar" Incoterm'ini seçin.

4.2 Dahili Kapasiteye Dayalı (Gümrükleme, Lojistik Ortakları)

Dahili kaynaklarınız ve ortaklıklarınız hangi Incoterm'in en iyi olduğunu büyük ölçüde etkiler:

• Güçlü lojistik ortaklarınız veya menşede yerel bir ofisiniz varsa, tercih edebilirsiniz EXW veya FCA, nakliye ve maliyetler üzerinde daha fazla kontrol sahibi olmanızı sağlar.
• Gümrük işlemleri konusunda uzmanlığınız yoksa, gibi terimleri göz önünde bulundurun DAP veya DDP, satıcının en çok formaliteleri hallettiği yer.
• Eğer bir denge istiyorsanız, FOB veya CIF Özellikle Çin'den tedarik yapan alıcılar için yaygın olarak kullanılmaktadır.

Lojistik ve uyumluluk konusunda ne kadar çok yeteneğiniz varsa, o kadar çok sorumluluğu güvenle üstlenebilirsiniz.

4.3 Ürün Türüne, Değerine ve Sigorta İhtiyaçlarına Göre

Tüm ürünler aynı Incoterm kapsamında gönderilmemelidir:

• Yüksek değerli veya kırılgan mallar: Tercih etmek CIP veya CIF, çünkü bunlar satıcı tarafından sağlanan sigortayı içerir.
• Düşük marjlı veya toplu emtialar: Alıcılar genellikle şunları seçer: FOB veya EXW kendi taşıyıcıları aracılığıyla daha iyi navlun oranları için pazarlık yapmak.
• Hassas veya zaman açısından kritik mallar: Düşünmek DAP veya DDPSatıcının neredeyse her şeyi ayarladığı, olası gecikmelerin en aza indirildiği bir sistem.

Karar vermeden önce, malın değerini sigorta maliyeti ve riske maruz kalma durumuyla mutlaka karşılaştırın.

4.4 Ödeme Yöntemleriyle (örneğin, Akreditifler) Incoterms'in Eşleştirilmesi

Incoterms'in ödeme koşullarınızla da uyumlu olması gerekir:

• Akreditifler (LC'ler) genellikle gemide notasyonlu bir Konşimento gerektirir. Bu, FOB veya FCA (Incoterms 2020 kapsamında ek Konşimento sözleşmesiyle) ile uyumludur.
• Satıcıların maksimum sorumluluk almasını istediğiniz için açık hesap veya peşin ödemeler DAP veya DDP ile çalışabilir.
• Belge karşılığı ödeme (CAD), genellikle satıcıların nakliye belgelerini kolayca sağlayabildiği CIF veya CFR ile uyumludur.

Finansman gecikmelerini önlemek için ödeme yönteminizde hangi Incoterms'lerin kabul edilebilir olduğunu mutlaka bankanızla teyit edin.

5. Alıcılar İçin Temel Sözleşme Hususları

Uluslararası satın alma sözleşmeleri müzakere edilirken, yalnızca "FOB" veya "CIF" gibi bir Incoterm belirtmek yeterli değildir. B2B alıcıları için, yanlış anlamaları, beklenmedik maliyetleri veya anlaşmazlıkları önlemek adına sözleşme metninde kesinlik çok önemlidir. 2020 Incoterms standart bir çerçeve sunar, ancak etkililikleri sözleşmenizde nasıl uygulandığına bağlıdır. Aşağıda, her alıcının uyması gereken dört önemli husus bulunmaktadır.

5.1 Her zaman “Incoterms® 2020”yi belirtin

Neden önemli: Incoterms yıllar içinde güncellendi (2000, 2010, 2020). Güncel olmayan veya belirtilmemiş bir sürümün kullanılması, teslimat, risk transferi ve sorumluluklar konusunda hangi kuralların geçerli olduğu konusunda anlaşmazlıklara yol açabilir.

Alıcılar için pratik tavsiye: Sözleşmenize her zaman tüm maddeyi eksiksiz olarak yazın.

Örnek: FOB Şanghay Limanı, Incoterms® 2020

Resmi versiyonun eklenmesi, her iki tarafın da en son ICC kurallarına uymasını sağlar ve hukuki açıklık sağlar.

Bu aynı zamanda Akreditif (LC) gibi ticaret finansmanı işlemlerinde belgelerin reddedilmesinin veya gecikmelerin önlenmesine de yardımcı olur.

5.2 Tam Yer/Liman Adını Belirleme

Neden önemli: "FOB Çin" veya "CIF Avrupa" gibi belirsiz teslimat yerleri, risk transfer noktaları, iç nakliye maliyetleri ve boşaltma sorumlulukları konusunda kafa karışıklığı yaratabilir. Belirsizlik genellikle gizli ücretlere veya anlaşmazlıklara yol açar.

Alıcılar için pratik tavsiye: Tam liman, havaalanı veya teslimat adresini belirtin.

Örnekler :

CIF Hamburg Limanı, Incoterms® 2020

DAP 45 Endüstri Parkı, Los Angeles, ABD, Incoterms® 2020

Mümkün olduğunca kesin olun; bu, satıcının tam olarak kararlaştırılan yere teslimat yapmasını sağlar ve ek yerel nakliye veya taşıma ücretlerinden kaçınmaya yardımcı olur.

5.3 Gümrük İşlemleri ve Sigorta Sorumluluklarının Tanımlanması

Önemi: Incoterms, risk transferi ve teslimat yükümlülüklerini açıklığa kavuştururken, gümrük işlemlerini kimin üstleneceğini veya sigorta kapsamının ne olacağını tam olarak tanımlamayabilir. Bu ayrıntıların göz ardı edilmesi, sevkiyat gecikmelerine, ek ücretlere veya yetersiz sigorta korumasına yol açabilir.

Alıcılar için pratik tavsiye: İhracat lisansları, ithalat izinleri ve gümrük vergileriyle kimin ilgilendiğini açıkça belirtin.

Sigorta için, CIF veya CIP'nin otomatik olarak yeterli teminat sağladığını varsaymayın. Sigorta türünü belirtin:

• ICC (C) – asgari teminat
• ICC (A) – tüm riskleri kapsayan teminat

Uygunluğu doğrulamak için sigorta poliçelerinizin ve gümrük belgelerinizin kopyalarını önceden talep edin.

Örnek:

“Satıcı, Hamburg Limanı'na ICC (A) sigortasıyla CIP taşımacılığı ayarlayacaktır. İthalat gümrük işlemleri ve vergilerden alıcı sorumludur.”

5.4 Belgelerin Bankacılık ve Uyumluluk Gereksinimlerini Karşılamasını Sağlama

Önemi: Uluslararası ticarette belgeler, malların kendisi kadar önemlidir. Yanlış veya eksik belgeler ödemeyi geciktirebilir, akreditif anlaşmazlıklarına yol açabilir veya gümrük işlemlerini engelleyebilir.

Alıcılar için pratik tavsiyeler:

Ödeme yönteminiz ile Incoterms koşullarını uyumlu hale getirin :

• Akreditifler (LC): Genellikle gemide konşimento bulunan FOB veya FCA gereklidir.
• Hesap açmak veya peşin ödeme yapmak: DAP veya DDP daha uygun olabilir.

Satıcının gerekli tüm belgeleri sağladığından emin olun:

• Ticari fatura
• Paket listesi
• Konşimento veya Hava Konşimentosu
• Sigorta sertifikası (varsa)
• Menşei belgesi ve uygunluk belgeleri

Düzenlenmiş mallar (elektronik, kimyasallar, gıda) için gerekli tüm düzenleyici sertifikaların dahil edildiğini onaylayın.

Örnek:

“Satıcı, ticari faturayı, paketleme listesini, konşimentoyu, sigorta sertifikasını (CIP – ICC A) ve menşe şahadetnamesini sevkiyatın başlamasından en az 3 gün önce sağlayacaktır.”

6Alıcıların Kaçınması Gereken Yaygın Hatalar

Uluslararası tedarikçilerle çalışırken, deneyimli B2B alıcıları bile bazen Incoterms kurallarını yanlış uygulayabilir. Bu hatalar beklenmedik maliyetlere, tedarikçilerle anlaşmazlıklara ve sevkiyat gecikmelerine yol açabilir. Aşağıda en yaygın hatalar ve bunlardan nasıl kaçınılacağına dair pratik tavsiyeler yer almaktadır.

6.1 Incoterms'in Tam Sözleşmeler Olarak Ele Alınması

Hata : Bazı alıcılar Incoterms'in bir işlemdeki her şeyi kapsadığını düşünür.

Gerçek şu ki : Incoterms yalnızca teslimat yükümlülüklerini, risk transferini ve taşıma sorumluluklarını tanımlar. Ürün kalitesini, ödeme koşullarını, muayene haklarını veya gecikmeler için cezaları belirtmez.

Örnek : Bir alıcı satış sözleşmesinde CIF (teslimat sırasında alıcı tarafından teslim alınması) şartlarını kullanıyor ancak kalite kontrol şartlarını netleştirmiyor. Sevkiyat hasarlı geldiğinde, satıcı teslimat ve sigorta yükümlülüklerinin teknik olarak yerine getirildiğini iddia ederek uyumluluğu savunuyor.

Alıcılar için ipucu : Incoterms şartlarına ek olarak, ürün özellikleri, muayene, garantiler ve ödeme koşullarını kapsayan detaylı bir satış sözleşmesi mutlaka hazırlayın.

6.2 Taşıma Modu için Yanlış Terimin Seçilmesi

Hata : Hava, demiryolu veya karayoluyla taşınan gönderiler için FOB veya CIF gibi yalnızca deniz taşımacılığına özgü terimleri kullanmak.

Risk : Bu durum, hukuki yorumlamada boşluklar yaratır ve sigorta veya taşıyıcıların sorumluluklarını geçersiz kılabilir.

Örnek : Almanya'daki bir alıcı, Çin'deki bir tedarikçiden küçük paketleri FOB şartlarıyla hava yoluyla göndermesini ister. FOB yalnızca deniz taşımacılığı için geçerli olduğundan, taşıyıcı beklenen konşimentoyu düzenlemeyi reddeder ve bu da gümrük işlemlerini ve banka finansmanını zorlaştırır.

Alıcılar için ipucu : Kullanın:

FOB, CIF, CFR, FAS → Sadece deniz taşımacılığı

FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP → Hava, demiryolu, karayolu, multimodal

6.3 Gümrük İşlemleri Sorumluluklarının Göz Ardı Edilmesi

Hata : Satıcının Incoterm'den bağımsız olarak ihracat ve ithalat gümrük işlemlerini halledeceğini varsaymak.

Risk : Mallar gümrükte takılı kalabilir ve alıcılar beklenmedik depolama, bekleme veya ceza ücretleriyle karşılaşabilir.

Örnek : Bir ABD alıcısı, Çin'de ihracat lisansı almadan EXW (Fabrika Teslimi) şartını kullandı. Mallar haftalarca fabrikada kaldı ve alıcı ciddi gecikmelere ve ek maliyetlere maruz kaldı.

Alıcılar için ipucu : Gümrük belgelerinden kimin sorumlu olduğunu her zaman teyit edin. Şirketinizin yerel uzmanlığı yoksa, EXW'den kaçının ve satıcının daha fazla sorumluluk üstlendiği DAP veya DDP'yi tercih edin.

6.4 Satıcının Sigorta Kapsamını Fazla Tahmin Etmek

Hata: CIF veya CIP kapsamındaki sigortanın tüm risklere karşı koruma sağladığına inanmak.

Gerçeklik:

• CIF → yalnızca çok sınırlı riskleri kapsayan asgari sigorta (Enstitü Kargo Maddeleri C) gerektirir.
• CIP → tüm risklere karşı sigorta gerektirir (Enstitü Kargo Maddeleri A), ancak yine de bazı riskleri hariç tutar (örneğin savaş, grev, gecikmeyle ilgili kayıplar).

Örnek: Kırılgan cam eşya alıcısı CIF teslimatını kabul etti, ancak kargonun bir kısmı kaba taşıma nedeniyle kırılınca, sigortacı asgari teminatın kırılmayı kapsamadığı gerekçesiyle tazminat ödemeyi reddetti.

Alıcılara İpucu: Değerli veya kırılgan ürünler için şunlardan birini tercih edin:

• Satıcıdan yükseltilmiş sigorta talep edin veya
• Tam kapsamlı teminatlar için kendi kargo sigortanızı satın alın.

6.5 Incoterms'ün Ödeme Yöntemleriyle Uyumlaştırılmaması

Hata : Ödeme düzeninize uymayan bir Incoterm seçmek.

Risk : Bankalar sevkiyat belgelerini reddedebilir, bu da finansman gecikmelerine veya ödeme yapılmamasına neden olabilir.

Örnek : Bir alıcı, gemi üzerinde yükleme belgesi gerektiren bir akreditif ile FCA'yı kullandı. FCA genellikle bunun yerine sevk irsaliyesi düzenlediği için, banka ek düzenlemeler yapılana kadar ödemeyi reddetti.

Alıcılar için ipucu :

• Akreditiflerde FOB veya FCA (Incoterms 2020 uyarınca Konşimento sözleşmesi ile) kullanın.
• Açık hesap ödemelerinde satıcının tam teslimatı ayarlaması nedeniyle DAP veya DDP daha uygun olabilir.
• Incoterm sözleşmesini kesinleştirmeden önce mutlaka bankacılık ortağınızla görüşün.

Sonuç

Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayınlanan Incoterms® 2020 kurallarının en son sürümü telif hakkı ile korunmaktadır. Revize edilmiş kurallar, ticari işlemlerdeki en son gelişmeleri yansıtmaktadır. 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren tüm satış sözleşmelerinde Incoterms® 2020 kurallarına atıfta bulunulmalıdır. Resmi kılavuz için ICC web sitesini ziyaret ederek kuralların tamamına ulaşabilirsiniz.

Incoterms® 2020 veya uluslararası tedarik konusunda herhangi bir sorunuz varsa, web sitemizi ziyaret etmenizi öneririz. cngreentime.com Veya doğrudan profesyonel ekibimizle iletişime geçin. Küresel tedarikte başarılı olmanıza yardımcı olmak için özel ihtiyaçlarınıza göre özelleştirilmiş çözümler sunacağız.